In 1944 kreeg Piershil een NSB-burgemeester nadat burgemeester Hammer was ondergedoken. Deze NSB-er werd door het Oud-Beijerlandse vezet geliquideerd, een daad met grote gevolgen.
Het monument ‘Moeder’ bij Heinenoord werd op 20 mei 1950 onthuld. Precies op de plaats waar op zondag 18 februari 1945, zonder vorm van proces, tien personen als daad van vergelding werden neergeschoten.
Na de invasie in Normandië op 6 juni 1944 kreeg Piershil steeds vaker te maken met terugtrekkende Duitsers. In de jaren daarvoor kon Burgemeester Hammer zonder al te veel gewetensnood voldoen aan verzoeken van de Duitsers. Hammer, die in april 1936 burgemeester werd van Piershil en Goudswaard (en vanaf 1938 ook van Nieuw-Beijerland omdat burgemeester Bolman naar Strijen vertrok) slaagde erin de Duitsers koest te houden, zonder al te veel z’n best te doen voor hen. “Wij hadden weinig te maken met de Duitsers in het dorp. Af en toe kwamen ze om een batterij vragen”, aldus J. Oprel, die tijdens de oorlog als zeventienjarige als klerk werd aangesteld op het gemeentehuis. Na het verdwijnen van het Piershilse bevolkingsregister (en dat van Nieuw-Beijerland) werd de sfeer wel wat grimmiger. Het werd echter onhoudbaar in de eerste maanden na de invasie, toen een groep gevluchte Duitsers (waaronder veel officieren) in Piershil arriveerde. Aan het verzoek om te worden ingekwartierd kon Sander Hammer nog wel voldoen. Toen de Duitsers kort daarop ook kwamen vragen om dekens, bedden en voedsel liet burgemeester Hammer weten dat dit vrijwel onmogelijk was. Met de opmerking “Wir kommen wieder zurück” lieten de Duitsers weten daar niet mee te maken te hebben. Op dat moment riep Hammer zijn staf bijeen en vertelde niet te willen wachten tot ze ‘zurück’ zouden komen. Iedereen dook onder en dat is tot het einde van de oorlog ook zo gebleven. Hierdoor kwamen de dorpen Nieuw-Beijerland, Goudswaard en Piershil zonder burgemeester te zitten. Als gevolg van de ‘Dolle Dinsdag’ kon dit probleem snel door de Duitsers worden verholpen.
Dolle Dinsdag is de aanduiding voor dinsdag 5 september 1944. Op die dag speelden zich in heel Nederland emotionele taferelen af naar aanleiding van de berichten dat het land elk moment bevrijd kon worden van de Duitse bezetting. De geallieerden hadden namelijk in de voorgaande dagen in hoog tempo terrein gewonnen. Geruchten werden aangedikt, en al snel deed het fabeltje de ronde dat bepaalde plaatsen in Zuid-Nederland al bevrijd waren. Veel Nederlanders maakten zich de volgende dag op om hun bevrijders te begroeten. Vlaggen en oranje vaandels werden tevoorschijn gehaald, en bedrijven liepen leeg omdat het personeel de geallieerden op straat wilde opwachten. Onder Duitsers en NSB'ers brak paniek uit; administraties werden haastig vernietigd en velen sloegen op de vlucht. De geruchten bleken niet geheel op waarheid berust en op Zuid-Nederland na bleef Nederland bezet. Ook de NBS-burgemeester van Leidschendam, M.A. Simonis (geboren op 14 november 1888 te Raamsdonkveer), had z’n biezen gepakt en wilde na enkele dagen weer op zijn post terugkeren. Zijn plaats was echter al ingenomen door een andere NSB-burgemeester en hem werd als vervanging het burgemeesterschap van Nieuw-Beijerland, Piershil en Goudswaard aangeboden.
Foto Burgemeester Hammer (met Prins Bernhard tijdens een bezoek aan Piershil, 1948).
In die functie bleek Marinus Adrianus Simonis maar wat fanatiek, samen met zijn door hem benoemde zoon (een SS-er) leverde hij de bevolking van deze drie dorpen veel problemen op, vooral op het gebied van arbeidsinzet (Nederlandse mannen moesten werken voor de Duitsers). Het verzet besloot hem daarom een lesje te leren en op 13 februari 1945 drong men de woning van de burgemeester te Nieuw-Beijerland binnen en liet hem en zijn zoon afgeranseld achter. Als reactie op deze verzetsdaad hield de bezetter, in opdracht van Simonis, in de late avond van 15 februari een razzia in Nieuw-Beijerland. Ongeveer 75 mannen werden op transport gesteld naar Schouwen-Duiveland om daar te werken voor de Wehrmacht. Reden voor het verzet om een plan te bedenken om de NSB-burgemeester uit de weg te ruimen. Al op 17 februari deed zich een mogelijkheid voor. Toen Simonis naar zijn woning in Leidschendam fietste, werd hij op de provinciale weg, ter hoogte van de Oud-Heinenoordseweg door leden van het verzet doodgeschoten en in de sloot gegooid. Om 13.00 uur diezelfde dag vond een wachtmeester van de rijkspolitie het lichaam. Op hetzelfde moment passeerden ook twee leden van de Sicherheitsdienst. Uit het persoonsbewijs bleek dat het om het lichaam van burgemeester Simonis ging. De reactie van de Duitsers loog er niet om en stond haaks op de verwachting dat het wel los zou lopen met de represailles.
De volgende morgen werden tien gevangenen uit de strafgevangenis van Scheveningen gehaald en overgebracht naar de bewuste plek aan de provinciale weg. Zonder enig vorm van proces werden zij door de bezetter gefusilleerd, op zondag 18 februari om 09.00 uur in de morgen. Hoewel de vier leden van de knokploeg ‘Zinkweg’, die de liquidatie van de burgemeester uitvoerden, zich niet aansprakelijk voelden voor de uitgevoerde represaille bleek het een loden last te zijn die zij de rest van hun leven moesten meedragen. Voor de nabestaanden van de tien omgebrachte mannen was het incident niet gemakkelijk te verwerken en door buitenstaanders werd bij de daad van de knokploeg Zinkweg veelal het verwijt geuit dat het middel erger was dan de kwaal. Het was de eerste en laatste liquidatie van deze beroemde verzetsgroep uit Oud-Beijerland. Zeer opvallend is dat in het boek ‘Uit trouw geboren’ door Albert Oosthoek alle daden vanuit het verzet aan de Zinkweg tot in detail worden beschreven. Bij de beschrijving van de liquidatie op 17 februari 1945 van burgemeester Simonis wordt echter gesproken over ‘vier KP-ers van de groep Zinkweg’. Dat vijftig jaar na dato de namen van deze vier personen worden verzwegen, in tegenstelling tot de namen van NSB-ers, zwarthandelaren en daders van meer heldhaftige verzetsacties, spreekt boekdelen.
Zoeken op deze website: 